Nhật Bản vốn nổi tiếng với những nét đẹp văn hóa như nghệ thuật gấp giấy Origami, nghệ thuật cắm hoa, trà đạo,... Trong đó, bộ sưu tập các loại búp bê truyền thống của “đất nước mặt trời mọc” cũng được coi là một nét đẹp tinh tế, thể hiện những đặc trưng, truyền thống của con người nơi đây. Mỗi loại  búp bê truyền thống lại là hình ảnh hóa thân của người dân xứ sở Phù Tang, mang những phẩm chất cao quý, nghị lực, thể hiện khát vọng qua từng thời kỳ.
 
1. Búp bê Hina - búp bê lễ hội Hina Matsuri
 
Búp bê Hina có nguồn gốc từ thời kỳ Heian (794 – 1185), được thiết kế tinh xảo và cầu kỳ qua nhiều chi tiết, đặc biệt nhất là những bộ trang phục của chúng. Không chỉ đại diện cho các bé gái, Hina còn là biểu tượng của các vị vua, hoàng hậu và những cận thần. Vì vậy, một bộ búp bê Hina đầy đủ gồm 15 thành viên, được xếp theo thứ tự và cấp bậc từ trên xuống dưới. Tầng cao nhất là vua và hoàng hậu với những tấm bình phong bằng giấy vàng được đặt ở đằng sau, hai bên là hai chiếc đèn lồng đứng. Tầng thứ hai là ba búp bê cung nữ, trong khi người ở giữa được đặt ở tư thế ngồi thì hai người bên đặt ở tư thế đứng. Tầng thứ ba là năm búp bê nam nhạc công, trên tay mỗi người là các nhạc cụ khác nhau như sáo, trống, kèn. Trong khi tầng thứ tư là hai búp bê đại thần thì tầng cuối là là ba búp bê samurai với nhiệm vụ bảo vệ vua và hoàng hậu.
 

2. Búp bê Kokeshi
 
Cho tới ngày nay, người ta vẫn chưa xác định được nguồn gốc chính xác của búp bê Kokeshi có từ đâu, chỉ có thể đoán định rằng chúng đã xuất hiện từ thế kỷ thứ 18, ở vùng Tohoku, trong thời kỳ Edo. Kokeshi vốn nổi tiếng là hiện thân của nghệ thuật tối giản, với các bộ phận chỉ  bao gồm phần đầu và phần thân hình trụ. Chúng chủ yếu được sản xuất từ gỗ, với các tông màu chủ đạo là đỏ, đen và trắng. Hình dáng chủ yếu của Kokeshi là một cô gái nhỏ, phần đầu khá tròn và to, đặc biệt là mái tóc bằng đen láy, phần thân chủ đạo và hình ảnh Kimono đỏ truyền thống của “xứ sở hoa anh đào”. Người xưa tin rằng, ý nghĩa của Kokeshi là mang lại những điều bình an, che chở cho những đứa trẻ trở nên khỏe mạnh, tránh được điềm xấu và bệnh tật. Ngày nay, chúng không chỉ là những món đồ chơi thông thường mà còn được yêu thích và trở thành những món đồ kỷ niệm đặc trưng đối với du khách. Chính vì vậy mà chúng ta có thể bắt gặp rất nhiều hình dáng, mẫu mã và màu sắc sặc sỡ hơn, đa dạng hơn của Kokeshi.
 

3. Búp bê Daruma
 
Một loại búp bê tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng, giúp những ước mơ trở thành sự thật - búp bê Daruma. Đây là loại búp bê được làm bằng giấy bồi truyền thống, có hình dạng tròn với tư thế ngồi kết thành hình hoa sen giống với tư thế ngồi thiền của Bodhidharma - người có công sáng lập ra phái Thiền Tông.
 
Ngoài cái tên búp bê Daruma, chúng còn có một tên gọi khác là “lật đật Daruma” bởi phần đế được chế tạo nặng hơn phần thân trên giúp chúng không bao giờ bị ngã. Điều này mang ý nghĩa tượng trưng cho phẩm chất và tinh thần của người Nhật: Không bao giờ chịu khuất phục, mặc dù có vấp ngã cũng sẽ đứng dậy và đối diện với thử thách.
 

4. Búp bê Kimekomi
 
Búp bê Kimekomi tái hiện lại hình ảnh những thiếu nữ Nhật Bản thời xưa, toát lên vẻ đẹp cổ điển với mái tóc đen tuyền, khuôn mặt tròn bầu bĩnh với những bộ trang phục dân tộc truyền thống. Đặc biệt, kỹ thuật may những bộ trang phục ấy đã có từ thời Kyoto, trong nửa đầu thế kỷ thứ 18, thể hiện sự phát triển trong nền thủ công nghiệp của xứ sở Phù Tang. Điểm nhấn của kỹ thuật này là những người thợ sẽ rạch những đường xẻ rãnh, để mép vải quần áo của búp bê có thể được giấu vào trong đó, tạo sự cố định cho những bộ trang phục. Búp bê Kimekomi không khó để tìm thấy tại các cửa hàng lưu niệm, quà tặng và cửa hàng thủ công tại Nhật Bản. Điểm nhấn có lẽ nằm ở những bộ trang phục.
 
Vài nét về sự ra đời của búp bê Kimekomi | Don't stop!

Nguồn: japagazine
#búpbê #vănhóa #japan #asianbeat #fukuoka